Có một lần, tủ lạnh nhà tôi bỗng dưng không mát. Ngăn đá vẫn đông, nhưng ngăn dưới thì đồ ăn hỏng dần. Nghĩ đơn giản “chắc lỗi nhẹ”, tôi lên mạng xem vài video rồi quyết định tự sửa. Kết quả là… tủ hỏng nặng hơn, tiền sửa gấp đôi, lại mất thêm mấy ngày ăn uống bất tiện. Sau lần đó, tôi mới thấm thía: sửa tủ lạnh tại nhà không đơn giản như nhiều người nghĩ.
Nếu bạn cũng từng (hoặc đang) có ý định tự xử lý tủ lạnh, hãy đọc kỹ 5 sai lầm dưới đây. Đây đều là những lỗi rất phổ biến, và tôi tin không ít người sẽ thấy mình trong đó.
1. Thấy tủ lạnh không lạnh là nghĩ ngay “hết gas”
Đây là sai lầm kinh điển. Hầu như ai cũng nghĩ:
“Tủ không lạnh chắc chắn là do thiếu gas.”
Thực tế thì không phải lúc nào cũng vậy. Tủ lạnh không mát có thể do rất nhiều nguyên nhân: quạt gió hỏng, cảm biến nhiệt lỗi, block yếu, rơ-le không hoạt động, hoặc đơn giản chỉ là cửa tủ đóng không kín.
Việc vội vàng nạp gas khi chưa xác định đúng bệnh không những tốn tiền oan mà còn có thể làm tủ hoạt động sai cách. Tôi từng gặp trường hợp nạp gas xong, tủ lạnh hơn nhưng chỉ được vài ngày rồi lại hỏng tiếp.
👉 Câu hỏi nên tự đặt ra: Tủ không lạnh đều hay chỉ một ngăn? Có tiếng quạt chạy không? Block có nóng không?
2. Ngắt điện rồi… sửa luôn, không xả đá, không chờ ổn định
Nhiều người (trong đó có tôi trước đây) có thói quen: rút phích cắm, mở tủ ra là bắt đầu tháo. Nghe thì nhanh gọn, nhưng lại rất nguy hiểm.
Tủ lạnh sau khi hoạt động lâu cần thời gian xả đá và ổn định nhiệt. Việc sửa ngay khi dàn lạnh còn đóng tuyết hoặc còn áp suất có thể làm gãy dàn, nứt ống, hoặc chập linh kiện.
Tệ hơn nữa, nếu chạm vào các bộ phận điện khi chưa thực sự an toàn, rủi ro bị giật điện là có thật.
👉 Kinh nghiệm rút ra: Ngắt điện ít nhất 30–60 phút, lau khô, xả đá hoàn toàn rồi mới tính chuyện kiểm tra.
3. Tin tuyệt đối vào video hướng dẫn trên mạng
Không thể phủ nhận: YouTube, TikTok có rất nhiều video hướng dẫn sửa tủ lạnh. Nhưng vấn đề là mỗi tủ một khác.
Tôi từng xem một video sửa lỗi tủ kêu to, làm y hệt. Nhưng tủ của tôi khác model, khác cấu tạo. Kết quả là tháo ra được… không biết lắp lại sao cho đúng.
Video chỉ mang tính tham khảo. Nếu không hiểu bản chất bên trong tủ lạnh, rất dễ làm sai mà không biết mình sai ở đâu.
👉 Hãy hỏi lại chính mình: Mình có thực sự hiểu nguyên lý, hay chỉ đang làm theo cho giống?
4. Dùng linh kiện thay thế không rõ nguồn gốc
Một lỗi rất nhiều người mắc phải là mua linh kiện “cho rẻ”. Rơ-le, cảm biến, quạt gió… miễn lắp được là mua.
Nhưng linh kiện kém chất lượng có thể khiến:
- Tủ chạy không ổn định
- Hao điện hơn
- Nhanh hỏng lại, thậm chí làm hỏng cả bộ phận khác
Có lần tôi thay cảm biến nhiệt giá rẻ, chỉ sau hơn một tháng tủ lại lỗi. Cuối cùng vẫn phải thay linh kiện đúng chuẩn, coi như mất tiền hai lần.
👉 Sửa tủ lạnh không chỉ là “thay cho xong”, mà còn là độ bền về sau.
5. Cố sửa cho bằng được, dù không đủ kiến thức
Đây là sai lầm nguy hiểm nhất.
Có những lỗi không nên tự sửa, như: liên quan đến block, bo mạch, gas, hay hệ thống điện phức tạp. Việc cố gắng “mày mò” trong khi không đủ hiểu biết có thể làm tủ hỏng hoàn toàn.
Tôi từng nghĩ:
“Cứ thử xem, hỏng thì gọi thợ sau.”
Nhưng sự thật là: khi hỏng nặng hơn, tiền sửa cũng tăng theo. Có những trường hợp sửa không nổi nữa, buộc phải thay tủ mới.
👉 Đôi khi, biết dừng đúng lúc cũng là một dạng “khôn”.
Vậy khi nào nên tự sửa, khi nào nên gọi thợ?
Bạn có thể tự xử lý khi:
- Tủ bị đóng tuyết nhẹ
- Cửa tủ không kín
- Tủ bẩn, cần vệ sinh
- Reset, kiểm tra nguồn điện
Nên gọi thợ khi:
- Tủ không lạnh kéo dài
- Có mùi khét, tiếng lạ
- Liên quan đến gas, block, bo mạch
- Không chắc mình đang làm đúng
Lời kết
Tự sửa tủ lạnh tại nhà không hẳn là sai. Nhưng sai ở chỗ quá tự tin khi chưa đủ hiểu biết. Trải nghiệm của tôi (và rất nhiều người khác) cho thấy: đôi khi tiết kiệm trước mắt lại thành tốn kém lâu dài.
Nếu bạn đang phân vân không biết nên tự xử hay gọi thợ, hãy nhớ một điều: an toàn, đúng bệnh, và bền lâu mới là quan trọng nhất. Còn tiền sửa? Đôi khi bỏ ra đúng lúc lại là khoản tiết kiệm lớn nhất.